Het kinderverhoor

Vanuit het heden naar de toekomst
Bij een gemeenschappelijk verzoek tot (echt)scheiding geeft Excellent Mediation ondersteuning aan de ouders en de minderjarige kinderen om een goed ouderschapsplan op te stellen. De mediator werkt met de ouders en de kinderen vanuit het heden naar de toekomst. Het is belangrijk bij het opstellen van het ouderschapsplan rekening te houden met de situatie van de ouders en de ontwikkeling van de minderjarige kinderen. Naast het indienen van het echtscheidingsconvenant is het met ingang van 1 maart 2009 verplicht daarbij ook een ouderschapsplan op te stellen als er minderjarige kinderen in het spel zijn.

Het kinderverhoor
In scheidingen waarbij minderjarigen van 12 jaar en ouder zijn betrokken, worden deze kinderen door de rechtbank in de gelegenheid gesteld hun mening te geven. De kinderen zelf worden schriftelijk uitgenodigd om – zonder ouders – bij de kinderrechter te verschijnen. De kinderen zijn niet verplicht om te komen. Zij mogen ook in een brief aan de rechter aangeven dat zij op de hoogte zijn van de afspraken en of zij het hiermee eens of oneens zijn. Het gaat hier vooral om het ouderlijk gezag, een omgangs- en informatieregeling en de verblijfplaats. Voor 16- tot 18-jarigen geldt tevens dat zij hun mening mogen geven over de afspraken omtrent de kinderalimentatie.

Kindvriendelijke wijze
Soms kan een rechter, als hij dit belangrijk vindt, ook bepalen dat kinderen jonger dan 12 jaar worden gehoord. Kinderen jonger dan 8 jaar worden over het algemeen niet gehoord. In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, mogen kinderen van 12 jaar en ouder niet zelf kiezen bij welke ouder ze gaan wonen. De ouders, eventueel in overleg met de kinderen, beslissen waar kinderen gaan wonen, omdat de verantwoording voor deze beslissing te zwaar is om bij de kinderen te leggen. De keuze voor de ene ouder voelt immers voor kinderen als een afwijzing van de andere ouder. Tijdens het kinderverhoor is het de taak van de rechter het kind niet tot een keuze tussen beide ouders te forceren en het kind duidelijk te maken dat zijn mening meebepalend is voor de uiteindelijke beslissing. In de wet staat dat, wanneer de ouders geen overeenstemming krijgen over de hoofdverblijfplaats van de kinderen, de kinderrechter kinderen vanaf 12 jaar in de gelegenheid moet stellen om hun mening, mondeling of schriftelijk, kenbaar te maken.

Het is belangrijk dat het horen van de kinderen op een kindvriendelijke wijze gebeurt en dat de vragen op het niveau van het kind worden gesteld. Om de daadwerkelijke mening van kinderen te kunnen achterhalen moet de rechter rekening houden met de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van het kind. Nadat het kinderverhoor heeft plaats gevonden maakt de rechter met behulp van de griffier een schriftelijk verslag. Bij een goed verloop wordt vervolgens de beschikking ten uitvoer gebracht door de rechtbank.

Als het kind het niet eens is met een afspraak die de ouders hebben gemaakt, zal de rechter vanuit het belang van het kind en in overleg met de ouders een beslissing nemen. De rechter kan hierbij advies van instanties inroepen zoals de Raad voor de Kinderbescherming. Bij een procedure tussen de ouders met ieder afzonderlijk een advocaat wordt in principe ter zitting niet aan de ouders verteld wat de kinderen hebben verteld. Dit gebeurt alleen als het kind heeft aangegeven hier geen bezwaar tegen te hebben en de rechter dit wenselijk vindt.